Ο Στόουνερ είναι στα καλύτερα, εάν όχι το καλύτερο βιβλίο που διάβασα φέτος. Ή στην ζωή μου, δεν ξέρω.
Τον Ιούνιο, μου το δώρισε η φίλη μου η Αγγελική και ήδη ήξερα πως θα το διαβάσω αργότερα· δεν είναι και εύκολο να πιάσεις ένα ογκώδες ανάγνωσμα και να το πηγαινοφέρνεις μέσα στα λεωφορεία που αφήνεις τη ζωή σου. Όμως, σε κάποιες περιπτώσεις, όπως αυτή, το κέρδος είναι μεγάλο και θες να το σύρεις όπου πας, ακόμα και μάταια, διότι είναι μεγάλη παρηγοριά. Είναι σαν να κουβαλάς έναν εξαιρετικό φίλο που η παρέα του σε αποζημιώνει για το βάρος του.
Πρόκειται για την ζωή του Γουίλιαμ Στόουνερ, ενός ακαδημαϊκού. Τι το συναρπαστικό υπάρχει εδώ; Τα πάντα. Η πένα του συγγραφέα καταφέρει να πλάσει ένα αδιόρατο γκρίζο σύννεφο που μας ακολουθεί, όσο προσπαθούμε να καταλάβουμε ποιος είναι και τι θέλει ο πρωταγωνιστής του. Η θλίψη αυτή έρχεται ως μονοτονία, ως ένα πέπλο δυστυχίας που δε μπορεί να μας εγκαταλείψει και όχι ως δυνατές κρίσεις πόνου που έρχονται και φεύγουν.
Δεν υπάρχουν μεγάλα γνωμικά εδώ, δεν υπάρχουν σπουδαίες αλήθειες και αφηγήσεις, δεν υπάρχουν ξεκάθαρα συμπεράσματα να υπογραμμίσουμε. Δεν ξέρουμε εάν είναι ένα βιβλίο για το ατελείωτο κυνήγι της γνώσης ως άγιο δισκοπότηρο, για το Πανεπιστήμιο, για τα χαρτιά που μαζεύουμε, εάν είναι ένα βιβλίο για την οικογένεια, τον πόλεμο, τον πόλεμο μέσα σε μια οικογένεια, ή τελικά εάν αφορά τον έρωτα. Μα δεν θα ήταν ρεαλιστικό εάν αφορούσε ένα μόνο πράγμα και αυτό το βιβλίο είναι όντως ρεαλιστικό. Δεν οδηγεί και δεν ικανοποιεί, διότι τις περισσότερες φορές έτσι είναι η ζωή εκτός προνομίου, σε σπρώχνει, δεν την σπρώχνεις και οι συνθήκες πέφτουν σαν ασήκωτος ουρανός και σκεπάζουν όλα τα υπόλοιπα.
Ο Στόουνερ μέσα στην απλότητά του διέπεται από ένα αφοπλιστικό μεγαλείο ψυχής, διότι είναι πάνω απ’ όλα έντιμος και όταν θεριεύει η ποταπότητα και η μνησικακία μέσα του, ο συγγραφέας τον επαναφέρει μαλακά στην πραγματικότητα, σαν να ήταν καλός του φίλος. Το προτείνω με όλη μου την ψυχή.
ΥΓ. Αγάπησα περισσότερο απ’ όλους τον Μάστερς, ο οποίος μάλλον απέδρασε από κάποιο έργο του Ντοστογιέφσκι και βρέθηκε ανάμεσα σε αυτές τις σελίδες.
Leave a Reply